ดร. ประภาวัลย์ แพร่วานิชย์
คณะพยาบาลศาสตร์

1. โคเลสเตอรอล คืออะไร
   โคเลสเตอรอล คือ สารไขมัน ที่พบได้ในเลือดของเรา โคเลสเตอรอลบางชนิดจำเป็นต่อการทำงานของร่างกาย แต่ถ้ามี ปริมาณมากเกินไปก็สะสมอยู่ในหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดอุดตัน กล้ามเนื้อหัวใจและสมองขาดเลือดไปเลี้ยง

2. โคเลสเตอรอลมาจากไหน
   ตับของคนเราสามารถผลิตโคเลสเตอรอลได้เพียงพอต่อ ความจำเป็นของร่างกายในแต่ละวัน และได้มาจากการรับประทาน อาหาร ควรได้รับวันละไม่เกิน 200 มิลลิลิตร สามารถตรวจหาระดับ โคเลสเตอรอลสูงได้จากการเจาะเลือดตรวจ โดยให้งดอาหารทางปาก 8-12 ชั่วโมง ก่อนเจาะเลือด

3. โคเลสเตอรอล “ดี” และ “เลว” คืออะไร
   โคเลสเตอรอลเลว หรือ แอล ดี แอล (LDL) เป็นโคเลส-เตอรอลที่ผลิตจากตับไปสู่เนื้อเยื่อของร่างกาย ซึ่งเป็นสาเหตุของ โรคหัวใจ คนที่มีโคเลสเตอรอลสูง จะมีระดับ แอล ดี แอล สูงกว่า 160 มก./ดล.

   โคเลสเตอรอลดี หรือ เอช ดี แอล (HDL) นำแอล ดี แอลจากเนื้อเยื่อกลับสู่ตับ เพื่อกำจัดออกจากร่างกาย ระดับ เอช ดี แอล อย่างน้อยควรจะเป็น 40 มก./ดล. (60 มก./ดล.) หรือมากกว่า จะช่วยป้องกันจากโรคหัวใจ ดังนั้น ระดับเอช ดี แอล สูงขึ้น จะช่วยหัวใจให้ปลอดภัยจากโรคหัวใจ

4. ไตรกลีเซอไรด์ คือ อะไร
   ร่างกายของคนเราไม่สามารถใช้ไขมันและคาร์โบไฮเดรต ที่รับเข้าสู่ร่างกายได้หมด บางส่วนที่เหลือจะเก็บไว้ในรูปของ ไตรกลีเซอไรด์ ไตรกลีเซอไรด์ที่สูงจะเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ ระดับ ไตรกลีเซอไรด์ ควรน้อยกว่า 150 มก./ดล. การจำกัดคาร์โบไฮเดรต 45-50% ในอาหาร จะสามารถช่วยให้ระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลงได้

5. การเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือดและสมองขาดเลือด ลดลงได้อย่างไร
   สิ่งที่ควรปฏิบัติ คือ
   5.1 ระวังสิ่งที่รับประทานเข้าไป ในแต่ละวันให้จำกัด การรับประทานไขมัน 25-35% ของแคลอรีทั้งหมด แคลอรีส่วนใหญ่ (50-60%) ควรมาจากคาร์โบไฮเดรต เช่น ขนมปัง ซีเรียล ข้าว และ เมล็ดข้าว และ อีก 15% ของแคลอรีมาจากโปรตีน เช่น เนื้อ ปลา ไข่ และ ถั่วต่าง ๆ จำกัดการรับประทานไขมันชนิดอิ่มตัวให้ น้อยกว่า 7% ของทั้งหมด ไขมันชนิดอิ่มตัวได้แก่ น้ำมันหมู หรือ เนย แหล่งไขมันชนิดดี ได้แก่ ผัก น้ำมันมะกอก และ น้ำมันปลา
   
   5.2 ร่างกายได้เคลื่อนไหว โดยการออกกำลังกาย ซึ่งทำให้อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น เช่น การเดิน วิ่ง ว่ายน้ำ ขี่จักรยาน หรือ เต้นรำ สัปดาห์ละ 5 วัน วันละ 30-40 นาที ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มกิจกรรม
   
   5.3 งดการสูบบุหรี่ ถ้าคุณสูบบุหรี่ และ ต้องการงดการ สูบบุหรี่ ให้ปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับเทคนิค หรือ การรักษาซึ่งสามารถช่วยให้คุณหยุดสูบบุหรี่ได้
   
   5.4 จำกัดการดื่มเหล้า ถ้าคุณเป็นผู้หญิงหรือผู้ชายรูปร่าง เล็กและดื่มเหล้า อย่าดื่มเหล้ามากกว่า 1 แก้วต่อวัน และถ้าคุณเป็น ผู้ชายรูปร่างปานกลางถึงรูปร่างใหญ่ อย่าดื่มเหล้ามากกว่า 2 แก้ว ต่อวัน
   
   5.5 รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ 20-30 กรัม ต่อวัน อาหารที่มีไฟเบอร์ เช่น รำข้าว ถั่วต่าง ๆ ช่วยให้โคเลสเตอรอล เลวลดลง
   
   5.6 รับประทานยา มีบางคนต้องกินยาร่วมด้วยเพื่อช่วย ให้โคเลสเตอรอลลดลง ฉะนั้นการตัดสินใจว่ายาตัวใดเหมาะสม และ ต้องกินยามากกว่าหนึ่งชนิดเพื่อจะควบคุมโคเลสเตอรอลได้

ชนิดยา	ตัวอย่าง	การออกฤทธิ์ของยา	สิ่งที่ต้องระวัง
Bile acid Sequestrants	Cholestyramine (Questran) Colestipol (Colestid)	จับกับโคเลสเตอรอล ในลำไส้เล็ก แล้วถูก กำจัดออกโดยร่าง กายทางอุจจาระ	ท้องเสียและมีก๊าซ
Fibric acid derivatives	Gemfibrozil (Lopid) Fenofibrate tablets (Tricor)	ไตรกรีเซอไรด์ลดลง HDL และเพิ่มขึ้น	ห้ามใช้ร่วมกับยา statin เพราะฤทธิ์ ของยาจะ ทำลายกล้ามเนื้อ และ ทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดี
Statin	Atovastatin (Lipitor) Lovastatin (Mevacor) Pravastatin (Pravachol) Simvastatin (Zocor)	ระดับ LDH และระดับ ไตรกลีเซอไรด์ลดลง แต่บางราย HDL เพิ่มขึ้น	ถ้าท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน และขาเป็น ตะคริว ให้พบแพทย์ ทันที ยานี้มีปฏิกิริยา ต่อตับ ดังนั้นควรเจาะ เลือดเพื่อตรวจดูการ ทำงานของตับ
Niacin	Niaspan, Niacor, Slo-Niacin	LDH และไตรกลีเซอไรด์ลดลง และ HDL เพิ่มขึ้น	Niacin ทำให้เกิด อาการคัน และหน้าแดง ให้กิน aspirin 30 นาที ก่อนกิน niacin จะช่วย บรรเทาอาการเหล่านี้ ยาตัวนี้มีปฏิกิริยาต่อตับ เช่นเดียวกัน ดังนั้นควร เจาะเลือดเพื่อตรวจดู การทำงานของตับ