Archbishop Luigi Bressan สมณฑูตแห่งนครวาติกันประจำ ประเทศไทย (1993-1999) ได้เขียนหนังสือ “A Meeting of Worlds: The Interaction of Christian Missionaries and Thai Culture (2000)” และได้กล่าวว่า “ปี ค.ศ. 1655 ข้าหลวงผู้ปกครอง นิคมโปรตุเกสใน กรุงศรีอยุธยา ได้เขียนจดหมาย ถึงอธิการเจ้าคณะเยสุอิต ที่เมืองมาเก๊า ว่า “ขอให้ส่งนักบวชเยสุอิต เข้ามายังประเทศสยาม เพื่อดูแลงานพัฒนา ด้านจิตวิญญาณ และให้การศึกษา ที่มีคุณภาพ แก่เด็กชายในนิคม” ต่อมาในปีเดียวกัน คุณพ่อ Thomas de VALGUARNERA แห่ง คณะเยสุอิต จากเกาะชิชีลีในอิตาลี ได้เข้ามาถึง กรุงศรีอยุธยา ในฐานะ วิศวกร แห่งราชอาณาจักรสยาม (Engineer of the Crown) ท่านสมณฑูต Luigi Bressan ยังกล่าวต่ออีกว่า จากจดหมายลงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1656 ของคุณพ่อ De VALGUARNERA ส่งไปถึงข้าหลวงผู้ ปกครองนิคมโปรตุเกส ได้พูดถึงกิจกรรม ที่ท่านทำคือ การดูแลสัตบุรุษ และการให้การศึกษา แก่เด็กคริสตัง ซึ่งท่านสมณฑูตถือว่าปี ค.ศ. 1656 คือ หลักฐานการจัดตั้ง โรงเรียนแห่งแรก ของคณะเยสุอิตและ โรงเรียนคาทอลิกแห่งแรก ในกรุงสยาม จากหนังสือเล่มเดียวกันนี้ ทำให้เราทราบว่า ภารกิจหลัก ของคุณพ่อ De VALGUARNERA ในกรุงศรีอยุธยา คือ การควบคุม การก่อสร้าง ป้อมปราการ ในกรุงศรีอยุธยา ลพบุรี และบางกอก

ท่านสมณฑูต Luigi Bressan (2000:65) ยังได้กล่าวอีกว่า โรงเรียนคาทอลิกแห่งแรกนี้ สันนิษฐานว่า คงอยู่ในส่วนหนึ่ง ของบ้านพัก นักบวช ต่อมา Mr. Andrew de PONTE ผู้ลี้ภัย จากเมืองมาเก๊าได้เข้า มาพักพิง อยู่ในกรุงศรีอยุธยา และได้บริจาคเงินจำนวนมาก ให้แก่คุณพ่อ De VALGUARNERA เพื่อสร้างบ้านพัก นักบวชเยสุอิต และโรงเรียน ซึ่งสร้างเสร็จใน ค.ศ. 1675 ตามรายงานที่ปรากฏใน Annual Report เกี่ยวกับกิจการ ของคณะฯ ในกรุงสยาม นอกจากนี้ ยังมีเขียนบันทึกไว้ ในหนังสือ “A Meeting of Worlds” ว่า มีนักบวช คณะโดมินิกันและ ฟรังซิสกัน เข้ามาแพร่ธรรม ในประเทศสยาม ก่อนคณะเยสุอิต ซึ่งคณะ นักบวชเหล่านั้น อาจจะมีการให้การศึกษา พร้อมไปกับการแพร่ธรรม ก็เป็นได้

ท่านสมณฑูต Luigi Bressan (2000:10) ได้กล่าวว่า สมเด็จพระสันตปาปา Clement ที่ IX ได้มีสมณสาส์น “In Excelsa” ลงวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 1658 ถึงมิชชันนารี ที่ทำงานแพร่ธรรม ในเอเชีย ทรงขอให้มีการสอน หลักความเชื่อ ของคริสตศาสนา และ วิชามนุษยศาสตร์อื่น ๆ อีกด้วย

ตามหลักฐานบันทึกใน “Histoire de la Mission de Siam โดย A. Launay” ในปี ค.ศ. 1662 มิชชันนารีชาวฝรั่งเศส (Missionnaires Etrangeres de Paris) ชุดแรกได้เข้ามา ในประเทศสยาม และปี ค.ศ. 1665 สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้ทรงพระราชทาน ที่ดินแก่มิชชันนารี ณ ตำบล “บางปลาเห็ด” (ซึ่งอยู่ไม่ไกลจาก วัดพุทไธสวรรค์ในปัจจุบัน) เพื่อสร้างโรงเรียน สอนเด็กชาววังและ คนทั่วไป

ท่านสมณฑูต Luigi Bressan (2000:11:25) ได้กล่าวไว้ว่า Bishop Lambert de la MOTTE ได้เขียนรายงานลงวันที่ 17 ตุลาคม ค.ศ. 1666 ว่า นอกจากการแพร่ธรรมแล้ว มิชชันนารีชาวฝรั่งเศส ยังได้ดำเนินกิจกรรม ทางการศึกษาด้วย โดยจัดตั้งสถาบันชื่อว่า College General อันประกอบด้วย

• บ้านเณรสำหรับผู้ที่จะบวชเป็นพระสงฆ์
• โรงเรียนสอน Moral Theology แก่คริสตัง และครูสอน คำสอน
• โรงเรียนสำหรับนักเรียน ที่สมเด็จพระนารายณ์ ทรงมอบ หมายให้มารับการศึกษา
• โรงเรียนประถม สำหรับคนทั่วไป
• เปิดหลักสูตร สำหรับผู้ที่เตรียมตัว เป็นคริสตัง
• โรงเลี้ยงเด็กกำพร้า

ท่านสมณฑูต (2000:11) ยังได้กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า งานทาง การศึกษาของมิชชันนารี จากกรุงปารีส เป็นงานสมบูรณ์แบบ

จากหลักฐานดังกล่าวข้างต้น สภาการศึกษาคาทอลิกแห่ง ประเทศไทย จึงได้ถือเอา ปี ค.ศ. 1665 เป็นปีเริ่มต้นการศึกษา คาทอลิก อย่างเป็นทางการ ในประเทศไทย เพราะเป็นปีที่ สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้ทรงพระราชทานที่ดิน แก่มิชชันนารี เพื่อสร้าง โรงเรียน ณ บางปลาเห็ด และยังได้ทรงอนุญาต ให้ลูกหลานชาววังไป เรียน ณ ที่นั้นในปีดังกล่าวด้วย

ดังนั้น ปี ค.ศ. 2001 จึงเป็นปีแห่งการฉลองครบรอบ 336 ปี ของการศึกษาคาทอลิก ในประเทศไทย ซึ่งจะจัดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2002 ทั้งนี้เพื่อให้ตรง กับการฉลองครบรอบ 50 ปี ของการจัดตั้ง องค์การการศึกษา คาทอลิกนานาชาติ หรือ O.I.E.C. อันมีสถานภาพ รับรองโดยศาสนจักร และองค์การ UNESCO แห่งสหประชาชาติด้วย