เมื่อเดือนธันวาคม ปี 1996 เป็นครั้งแรกที่สื่อมวลชนเริ่ม ประโคมข่าวโรคติดอินเตอร์เน็ตโดยเกิดกลุ่มอาการทางจิตหลาย อย่างอันเนื่องมาจากการใช้อินเตอร์เน็ตอย่างมาก เช่น ซึมเศร้า แยกตัวเอง ไม่สนใจสิ่งแวดล้อมแม้กระทั่งสุขอนามัยของตนเอง แต่ขณะเดียวกันก็มีนักจิตวิทยาหลายท่านได้ให้ความเห็นโต้แย้งว่า การใช้อินเตอร์เน็ตมาก ยังไม่น่าจะเรียกว่าโรคติดอินเตอร์เน็ต และยังนำไปเปรียบกับการทำงานหนัก (workaholic) หรือดูโทรทัศน์ มาก และยังเสริมอีกว่าการใช้เวลากับอินเตอร์เน็ตมาก ไม่น่าจะไปก่อ อันตรายกับชีวิตและสุขภาพผู้อื่น อย่างมากก็ทำให้คนผู้นั้นขาดชีวิต ทางสังคมไป เกิด strain injury ของร่างกายส่วนต่าง ๆ หมดเปลือง เงินทอง Kimberly Young ผู้ช่วยศาสตราจารย์แห่ง Pittsburg State University, USA. ได้ทำการสำรวจผู้ใช้อินเตอร์เน็ต ในนามของ American Psychological Association ผลการสำรวจพบว่าอินเตอร์เน็ต สามารถทำให้เกิดการเสพติดได้เช่นเดียวกับเหล้าหรือยา หลังจากนั้นมา การสำรวจต่าง ๆ ก็เริ่มมีรายงานมากขึ้นเกี่ยวกับโรคใหม่ที่เกิดจาก การหมกมุ่นใช้อินเตอร์เน็ตมากเกินไป

โรคติดอินเตอร์เน็ตนั้นโดยความหมายก็คล้ายกับ “การติด” หรือ “การเสพติด” สารเสพติดต่าง ๆ ซึ่งสร้างปัญหาทั้งทางอารมณ์ ร่างกาย สังคม และเศรษฐกิจอย่างมากมาย ก่อนที่จะมากล่าวถึง อาการของการติด ก็ควรจะมาวิเคราะห์กันดูว่า ทำไมอินเตอร์เน็ตถึง ทำให้เกิดการเสพติดได้ เมื่อพิจารณาดูถึงบริการหรือกระบวนการ ทำงานหลาย ๆ แบบที่มีอยู่ในอินเตอร์เน็ตขณะที่ on-line อยู่ จะ พบว่าผู้ใช้บริการเกิดความผูกพันกับเพื่อน on-line หรือกิจกรรม ต่าง ๆ ในอินเตอร์เน็ต การใช้บริการจะทำให้เขาสามารถสร้างสังคม ใหม่ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้อื่นในลักษณะที่มีปฏิสัมพันธ์ได้

เหมือนสังคมจริง (Virtual Community) นี้ เปิดโอกาสให้เขาได้หลีกหนี จากความเป็นจริง ค้นพบวิธีที่จะเติมความต้องการทางอารมณ์ หรือ ทางจิตวิทยาที่ขาดหายไป ในอินเตอร์เน็ตเขาสามารถปิดบังชื่อ อายุ อาชีพ เพศ รูปร่างลักษณะภายนอกต่อคนที่เขาติดต่อด้วย ด้วย เหตุนี้ผู้ใช้อินเตอร์เน็ตที่มีความรู้สึกเปล่าเปลี่ยว ไม่มั่นคง ผิดหวัง หรือเจ็บปวดจากการใช้ชีวิตที่เป็นจริงจึงมาพบทางออกที่ปลดปล่อย ความปรารถนา ความรู้สึกที่ลึกล้ำ โลกแห่งความฝันเฟื่องที่ไม่มี ขอบเขตจำกัด จะทำให้จมดิ่งลงไปติดอินเตอร์เน็ตอย่างรวดเร็ว และรุนแรง

โรคติดอินเตอร์เน็ตเป็นกลุ่มอาการรวมถึงพฤติกรรม และ ความผิดปกติในการควบคุมแรงกระตุ้น โดยแยกเป็น 5 กลุ่มใหญ่ คือ

1. Cybersexual Addiction คือ การติด Adult Chat Room หรือ Cyberporn Cybersexual Addiction กลายมาเป็น ประเภทของโรคติดอินเตอร์เน็ตที่สำคัญ พบว่า ผู้เป็น โรคติดอินเตอร์เน็ต หนึ่งในห้า จะเกี่ยวข้องกับกิจกรรม ทางเพศ on-line เช่นการดู Cyberporn หรือเข้าร่วมใน Cybersex พบว่าในกลุ่มคนที่ไม่มีความเชื่อมั่นในตัวเอง Body Image ที่ผิดปกติ ความวิปริตทางเพศที่ไม่ได้ รับการรักษา หรือพวกที่หมกมุ่นทางเพศมาก ในกลุ่ม เหล่านี้จะเกิดอาการของการเสพติด Cybersex ได้ง่าย มาก และนอกจากนี้แล้ว Cybersex เป็นทางออกที่ ปลอดภัย ค่าใช้จ่ายถูก และปราศจากโรคติดเชื้อทาง เพศสัมพันธ์

2. Cyber-Relationship Addiction คือ การคบเพื่อนจาก Chat Room, Newsgroups นำมาทดแทนเพื่อนหรือ ครอบครัวในชีวิตจริง ตลอดจนถึงการพัฒนาไปสู่ภาวะ ชู้สาวที่เกิดขึ้นทางอินเตอร์เน็ต

3. Net Complusions คือภาวะการติดการพนัน การประมูล สินค้า การซื้อขายทางอินเตอร์เน็ต

4. Information Overload คือภาวะที่ทำการค้นหาข้อมูล และ Web Surfing ได้อย่างมากมาย และไม่สามารถ ยับยั้งได้
5. Computer Addiction การใช้คอมพิวเตอร์หรือการ เล่นเกมส์ทางคอมพิวเตอร์ในลักษณะที่ไม่สามารถ ยับยั้งใจได้ อาการเตือนของการเริ่มติดอินเตอร์เน็ต พอจะสรุปได้ดังนี้ คือ
   1. มีความรู้สึกผูกพันกับอินเตอร์เน็ตมาก เช่นคิดถึงแต่ กิจกรรมทางอินเตอร์เน็ตครั้งที่ผ่านมา และการตั้งหน้า รอคอยการ on-line ครั้งต่อไป
   2. มีความรู้สึกจำเป็นที่จะต้องใช้อินเตอร์เน็ตในปริมาณ เวลาที่มากขึ้น เพื่อให้บรรลุความพอใจของตนเอง
   3. ประสบความล้มเหลวในการที่จะพยายามควบคุมลด หรือหยุดการใช้อินเตอร์เน็ต
   4. หงุดหงิด ซึมเศร้า โกรธง่าย เมื่อพยายามลดหรือหยุด การใช้อินเตอร์เน็ต
   5. มักจะ on-line นานมากกว่าความตั้งใจเดิม
   6. สูญเสียทางด้านความสัมพันธ์กับครอบครัว บุคคลอื่น การงาน การเรียน หรืออาชีพ
   7. ใช้อินเตอร์เน็ตหลีกหนีปัญหาหรือความคับข้องใจ เช่น ความรู้สึกผิด ท้อแท้ ความวิตกกังวล หรือความซึมเศร้า การทดสอบการติดอินเตอร์เน็ต

การที่เราจะสรุปว่าใครเป็นโรคติดอินเตอร์เน็ตนั้น มิได้ พิจารณาแค่ว่าใช้เวลากับมันมากน้อยกว่ากันเท่าไร บางคนใช้เวลา เพียงแค่ 20 ชั่วโมงต่อเดือนก็ถือว่าติดอินเตอร์เน็ตได้ จุดสำคัญ มิได้อยู่ที่ว่าใช้เวลาไปมากน้อยเท่าไร แต่ความสำคัญอยู่ที่ว่าอินเตอร์เน็ต ได้ทำลายชีวิตจริงของเขาไปมากน้อยแค่ไหน ทั้งที่เกิดขึ้นกับครอบครัว ที่ทำงาน โรงเรียน หรือความสัมพันธ์กับคนอื่น และเวลาที่ใช้ไปในการ on-line ต้องไม่เกี่ยวกับการใช้เพื่อการศึกษา หรือทำงาน

มีแบบทดสอบหลายแบบ ที่ใช้เพื่อทดสอบภาวะการติด อินเตอร์เน็ต ซึ่งจะช่วยให้ผู้ทำแบบทดสอบที่คิดว่าตนเองหรือเชื่อว่า ตนเองเป็นโรคติดอินเตอร์เน็ตไปแล้ว ค้นพบว่าโรคนี้มีผลกระทบ ต่อชีวิตของเขาในด้านไหน หรือในกรณีที่ผู้ตอบยังไม่แน่ใจว่าติดโรค หรือไม่ ก็สามารถค้นหาคำตอบได้ พร้อมทั้งประเมินความเสียหาย จากการใช้อินเตอร์เน็ตอย่างไม่เหมาะสม ถึงขั้นเสพติดหรือยัง เมื่อ ตอบแบบสอบถามแล้ว ก็จะสามารถให้คะแนนตนเอง และแปลผล ออกมาว่า การใช้อินเตอร์เน็ตมีผลกระทบต่อชีวิตคุณมากน้อยแค่ไหน ถึงเวลาที่จะจัดการกับการใช้อินเตอร์เน็ตของคุณหรือยัง ใครสนใจ กรุณา log-in เข้าไปตอบแบบสอบถาม หรือคิดคะแนนเฉลี่ยพร้อม กับแปลผลได้ที่ http://www.netaddiction.com\Internet Addiction Test.html

ปัญหาที่สำคัญที่สุดในการรักษาโรคติดอินเตอร์เน็ต ก็คือ การปฏิเสธไม่ยอมรับว่ามีปัญหาเช่นเดียวกับการรักษาโรคพิษ สุราเรื้อรัง คือต้องยอมรับก่อนว่าเกิดอาการเสพติด แล้วจึงเกิด แรงจูงใจให้อยากรักษา บางคนเชื่อว่าวิธีการรักษาน่าจะทำได้ง่าย ๆ ด้วยการดึงปลั๊กออก ตัดสายโมเด็มหรือโยนเครื่องคอมพิวเตอร์ทิ้งไป ความสำคัญของวิธีการรักษาก็อยู่ที่การหาความสมดุลย์ระหว่างการใช้ อินเตอร์เน็ตกับกิจวัตรประจำวัน คล้ายกับการรักษาโรค การกิน หรือการดื่มที่ผิดปรกติ พยายามหาสาเหตุที่กระตุ้นให้เกิดพฤติกรรม เช่นนั้น อินเตอร์เน็ตมีประโยชน์มหาศาลถ้านำมาใช้ให้ถูกวิธี และพยายามปรับปรุงจากการเรียนรู้ใหม่ โดยที่ไม่มีความจำเป็นต้อง บังคับให้เลิกใช้อินเตอร์เน็ตทันที เพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพ หรือเพื่อ ทำให้หายป่วยเร็วขึ้น ก็ขอให้ผู้ใช้อินเตอร์เน็ตพึงสำเหนียกไว้ด้วยว่า โรคติดอินเตอร์เน็ตมีจริงและน่ากลัวกว่าที่คิด ทั้งผลกระทบต่อการ ดำเนินชีวิตก็มาก ฉะนั้น “ถ้ายังรักชีวิต หลีกให้พ้นการใช้อินเตอร์เน็ต อย่างบ้าคลั่ง”