จุลสาร มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ABAC Newsletter
เดือนพฤษภาคม - มิถุนายน 2542 B a c k

การสนับสนุนวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)

ดร. ปราโมทย์ ศุภปัญญา
ศูนย์วิจัยธุรกิจ สถาบันวิจัยมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ

1. ความสำคัญ
สืบเนื่องจากแผนปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมที่ให้ความ สำคัญต่อการเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่วิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม (SMEs)ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของระบบเศรษฐกิจ ประเทศไทย เนื่องจากหน่วยผลิตอุตสาหกรรมไทยร้อยละ 98 เป็น SMEs ในภาวะการแข่งขันอย่างรุนแรงกับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ และจากภายนอกประเทศ การที่จะช่วยให้ระบบการผลิตของ อุตสาหกรรมไทยเดินหน้าต่อไปได้นั้น SMEs ต้องมีการปรับเทคโนโลยี และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอยู่เสมอ และจากผลการศึกษาของ World Bank ระบุว่า SMEs ในหลายประเทศมีอัตราการเพิ่ม ประสิทธิภาพการผลิตสูงกว่าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

2. คำนิยามของ SMEs
คำนิยามที่ใช้แบ่งขนาดของ SMEs มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากผู้ประกอบการสามารถใช้สิทธิประโยชน์และเข้าถึง บริการต่าง ๆ ของภาครัฐที่จัดให้เป็นการเฉพาะ แต่ในประเทศไทย ยังไม่มีการกำหนดคำนิยามของ SMEs เพื่อใช้ร่วมกันระหว่างหน่วย งานต่าง ๆ ซึ่งแต่ละหน่วยงานได้กำหนดคำนิยามที่แตกต่างกันตาม วัตถุประสงค์การดำเนินงานของหน่วยงานตน ดังรายละเอียดใน ตารางที่ 1

3. การให้การสนับสนุนแก่ SMEs
ความสำเร็จของการพัฒนา SMEs ขึ้นอยู่กับการให้ความ ช่วยเหลือสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างครบวงจรและต่อ เนื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเงินทุน เทคโนโลยีและการจัดการ ศูนย์ข้อมูล การรวมกลุ่มของผู้ประกอบการ การจัดตั้งสำนักงานสนับสนุน และ กฎหมาย ซึ่งพอสรุปได้ดังนี้

ตารางที่ 1 การจำแนกขนาดของ SMEs

หน่วยงาน ขนาดกลาง ขนาดย่อม
สินทรัพย์ (ล้านบาท) แรงงาน (คน) สินทรัพย์ (ล้านบาท) แรงงาน (คน)
บรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมขนาดย่อม (บอย.) ไม่มี ไม่มี สินทรัพย์ถาวร <50 ไม่ระบุ
บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บยส.) ไม่มี ไม่มี สินทรัพย์ถาวร <50 ไม่ระบุ
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม สินทรัพย์ถาวร 20-100 50-200 สินทรัพย์ถาวร <20 <50
สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สินทรัพย์ถาวร 20-100 50-200 สินทรัพย์ถาวร <20 <50
บรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (IFCT) สินทรัพย์ถาวร 100-500 ไม่ระบุ สินทรัพย์ถาวร <100 ไม่ระบุ
ธนาคารแห่งประเทศไทย สินทรัพย์ถาวร <500 ไม่ระบุ สินทรัพย์ถาวร ไม่ระบุ

3.1 เงินทุน
* การให้สินเชื่อ หน่วยงานที่ให้การสนับสนุนด้านสินเชื่อแก่ SMEs ที่สำคัญ ได้แก่
  1. บรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมขนาดย่อม (บอย.): ให้บริการแก่ SMEs ในรูปของการให้สินเชื่อและการให้คำแนะนำ ทางการเงิน โดยให้สินเชื่อแก่ SMEs ที่มีสินทรัพย์ถาวรไม่เกิน 50 ล้านบาท และวงเงินกู้ไม่ต่ำกว่า 500,000 บาทต่อราย
  2. บรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (IFCT): ให้บริการด้านการให้สินเชื่อ ตลอดจนการให้คำแนะนำ และคำปรึกษาเพื่อจัดเตรียมโครงการลงทุนทั้งภาคอุตสาหกรรม การผลิตและบริการ
  3. ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.): ปล่อยกู้แก่เกษตรกรและสหกรณ์การเกษตร เพื่อดำเนิน การทางการเกษตร โดยรัฐบาลจะจัดหาแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำให้
  4. ธนาคารออมสิน: เน้นการระดมเงินฝากเป็นหลักและ นำเงินฝากไปลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลแต่ในปัจจุบัน ธนาคารออมสิน ได้รับอนุญาตให้มีการปล่อยสินเชื่อด้วยตนเองโดยเฉพาะสินเชื่อธุรกิจ ขนาดเล็ก
  5. ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.): ช่วยเหลือ SMEs ผ่านธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเฉพาะกิจ โดยการรับช่วงซื้อ ลดตั๋วสัญญาใช้เงินจากธนาคารพาณิชย์ที่รับซื้อลดจาก SMEs ซึ่งเป็น การให้สินเชื่อร่วมกับธนาคารพาณิชย์ในสัดส่วน 60:40 โดยทาง ธปท. คิดอัตราดอกเบี้ยต่ำแก่ธนาคารพาณิชย์และกำหนดให้ ธนาคารพาณิชย์คิดอัตราดอกเบี้ยต่ำเมื่อปล่อยกู้ต่อให้ SMEs
  6. กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม: ให้ความช่วยเหลือ SMEs ทั้งในรูปการให้คำแนะนำด้านเทคนิค ด้านเทคโนโลยีการผลิต การส่ง เสริมการตลาด และการให้ความช่วยเหลือด้านการเงิน ในส่วนของ การให้ความช่วยเหลือทางด้านการเงินได้ดำเนินการผ่านสำนักพัฒนา อุตสาหกรรมในครอบครัวและหัตถกรรมซึ่งได้รับงบประมาณที่ รัฐบาลจัดสรรให้วงเงินให้กู้นั้นไม่เกิน 500,000 บาทต่อราย

* การค้ำประกันสินเชื่อ
บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) เป็นสถาบันค้ำประกันสินเชื่อแก่ SMEs แห่งเดียวในประเทศไทย ทั้งในรูปของการค้ำประกันสินเชื่อในส่วนที่ขาดหลักประกันและการ ให้คำแนะนำแก่ SMEs ที่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันไม่เพียงพอในการ ขอกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงิน โดยจะค้ำประกันแก่กิจการที่มีขนาด สินทรัพย์ไม่เกิน 50 ล้านบาท

* การร่วมทุน
การส่งเสริมให้ SMEs มีการระดมทุนได้เองเป็นแนว ทางหนึ่งที่ทำให้ SMEs มีการขยายตัวอย่างมั่นคง ปัจจุบันคณะกรรม การกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (กลต.) ได้ศึกษาและ ดำเนินการสร้างกลไกเสริมต่าง ๆ อาทิ การจัดตั้งกองทุน SMEs Venture Capital เพื่อระดมเงินผ่านตลาดทุนจากทั้งภายในและ ต่างประเทศ การจัดตั้ง SMEs Board ในตลาดหลักทรัพย์แห่ง ประเทศไทย และมาตรการเสริมเพื่อเพิ่มปริมาณการซื้อขายในตลาด OTC เป็นต้น

3.2 เทคโนโลยีและการจัดการ
ในการส่งเสริม SMEs ให้มีการผลิตที่มีประสิทธิภาพมาก ยิ่งขึ้น มีการจัดการและบริหารงานที่เป็นระบบและมีความรู้ในการ ดำเนินงานทั้งด้านกฎหมายและบัญชีอย่างครบวงจร ในขณะนี้ได้มี หน่วยงานทำหน้าที่ให้ความช่วยเหลือในด้านต่าง ๆ ได้แก่ กรมส่ง เสริมอุตสาหกรรม กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน สำนักงานพัฒนาวิทยา-ศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แห่งประเทศไทย สำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม และสถาบันเพิ่ม ผลผลิตแห่งชาติ

3.3 ศูนย์ข้อมูล
ด้านข้อมูลข่าวสารนั้นได้มีแนวทางในการจัดตั้งศูนย์ข้อมูล SMEs ระดับประเทศขึ้น เพื่อประโยชน์ในการวางแผนนโยบายของ รัฐและการบริการข้อมูลแก่ SMEs ศูนย์ข้อมูลนี้จะทำหน้าที่รวบรวม ข้อมูล จัดทำฐานข้อมูล และเผยแพร่ข่าวสารข้อมูลทั้งด้านเทคโนโลยี การผลิต การตลาด และการจัดการ นอกจากนี้ต้องมีศูนย์ข้อมูลย่อย ระดับภูมิภาคและจังหวัด เพื่อการเผยแพร่ข้อมูลอย่างทั่วถึง

ปัจจุบันมีหลายหน่วยงานที่ให้ความช่วยเหลือด้านส่งเสริม สนับสนุนการบริการข้อมูลด้านการลงทุนและการตลาด เช่น สำนัก งานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน การนิคมอุตสาหกรรมแห่ง ประเทศไทย และกรมส่งเสริมการส่งออก เป็นต้น

3.4 การรวมกลุ่มของผู้ประกอบการ
เนื่องจาก SMEs ที่อยู่นอกภาคการเกษตรไม่มีการรวม กลุ่มในรูปสหกรณ์อย่างชัดเจน รัฐจึงมีแนวทางที่สนับสนุนการรวม กลุ่มของ SMEs เพื่อเป็นการเพิ่มอำนาจในการต่อรอง และลดค่าใช้ จ่ายในการประกอบการ รวมทั้งเป็นการช่วยเหลือทางการเงินระหว่าง ผู้ประกอบการในกลุ่มและเป็นศูนย์กลางในการวางนโยบาย และ กำหนดแนวทางปฏิบัติต่าง ๆ ให้แก่สหกรณ์ผู้ประกอบการ 3.5 สำนักงานเพื่อสนับสนุนวิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม

ได้มีการเสนอให้มีการจัดตั้งสำนักงานพิเศษ เพื่อสนับสนุน SMEs เพื่อเป็นศูนย์กลางในการนำเสนอนโยบายเกี่ยวกับ SMEs ต่อรัฐบาล การพัฒนา SMEs อย่างเป็นระบบต่อเนื่องและมีประสิทธิ ภาพ ตลอดจนทำหน้าที่ศึกษาค้นคว้า และวิจัยปัญหาของ SMEs ในเชิงวิชาการ

3.6 กฎหมาย
ได้ดำเนินการออกกฎหมายพื้นฐานรองรับการพัฒนา SMEs อย่างเป็นรูปธรรมเพื่อกำหนดนโยบายแนวทางกระบวน การส่งเสริมสนับสนุนที่เหมาะสมในการพัฒนา SMEs ซึ่งในขณะนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมกำลังอยู่ระหว่างดำเนินการร่างและทำประชา พิจารณ์ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

AU Intranet Assumption University, Thailand ,Tel.3004543 ext.1315, 3004886