ถึงแม้ว่าประเทศไทยได้มี การปรับโครงสร้างทางการเงิน หลังจากวิกฤติเศรษฐกิจ เมื่อราวกลางปี 2540 อย่างเป็นรูปธรรมและ กว้างขวาง แต่บรรดานักวิชาการ รวมทั้งผู้บริหาร ได้ให้ความเห็นพ้องกันว่า การฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทย ในระยะยาวนั้นขึ้นอยู่กับ ภาคการ ผลิตที่แท้จริง (Real Sector) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญ ของเศรษฐกิจไทย ที่จะต้องได้รับการแก้ไข ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสภาพคล่อง ทางการเงินและ ปัญหาโครงสร้างอุตสาหกรรม รัฐบาลไทย โดยกระทรวงอุตสาหกรรม ได้ตระหนักถึงปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้ จึงได้จัดทำแผนปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถ ในการแข่งขัน
ในเดือนตุลาคม 2540 คณะกรรมการ พัฒนาอุตสาหกรรมแห่งชาติ ได้มีมติแต่งตั้งอนุกรรมการ ปรับโครงสร้างอุตสาหกรรม โดยมีนายสมภพ อมาตยกุล รัฐมนตรีช่วย ว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในขณะนั้นเป็นประธาน เพื่อจัดทำรายละเอียด ของแผนโดยใช้แนว ทางระบบบริหารงานร่วม ซึ่งแต่ละแผนงาน จะมีหน่วยงานแกนกลาง และหน่วยงานร่วมดำเนินการ โดยมี Executive Committee ภายใต้ คณะกรรมการ พัฒนาอุตสาหกรรมแห่งชาติ ทำหน้าที่กำกับ ดูแลการดำเนินงาน ให้เป็นไปตามแผนปฏิบัติการ
อย่างไรก็ตามในยุครัฐบาลชวน หลีกภัยได้มีการประชุมร่วม ระหว่างหน่วยงานรัฐและเอกชน ซึ่งมีความเห็นชอบให้มีการจัดทำ รายละเอียด แผนปฏิบัติการปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรมร่วมเป็นแผนเดียวกัน ดังนั้นในวันที่ 20 มกราคม 2541 คณะรัฐมนตรีอนุมัติ "แผนแม่บท ปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรม" และหลังจากนั้นในวันที่ 16 มิถุนายน 2541 ทางคณะรัฐมนตรี ก็ได้อนุมัติ "แผนปฏิบัติการปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรมและหน่วยงานหลัก" เพื่อเป็นการรองรับแผน งานทั้งหมด 8 แผนงาน ซึ่งพอสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
แผนงานที่ 1 : ปรับปรุงผลิตภาพและปรับกระบวนการผลิตให้มีต้นทุน และการส่งมอบสินค้า ที่แข่งขันได้
สาระสำคัญ: สร้างระบบประเมิน และวิเคราะห์โรงงาน จัดผู้ เชี่ยวชาญให้คำปรึกษา แนะนำเพื่อเพิ่มผลิตภาพ ของอุตสาหกรรม สร้างระบบเครือข่าย ข้อมูลอุตสาหกรรม ให้หน่วยงาน สามารถเรียกใช้ ได้อย่างรวดเร็ว จัดตั้งองค์กรอิสระ เพื่อทำหน้าที่ ถ่ายทอดความรู้ และข้อมูลใหม่ ผลักดันนโยบาย และมาตรการ ที่สนับสนุน การพัฒนาอุตสาหกรรม เป็นแกนนำในการเจาะตลาดและแก้ไข ปัญหาระหว่างประเทศ พัฒนาปริมาณและคุณภาพ วัตถุดิบโดยการพัฒนาสายพันธ์รวมทั้งปรับปรุงแก้ไข กฎระเบียบ ขั้นตอน พิธีการและวิธีปฏิบัติที่เป็นอุปสรรค
และเพิ่มต้นทุนแก่อุตสาหกรรม เร่งรัดให้มีการ ประกาศใช้ระบบมาตรฐานสากลต่าง ๆ อาทิ ISO 9000 ISO 14000 มอก. 18000
แผนงานที่ 2 : ยกระดับขีดความสามารถทางเทคโนโลยี โดยการ ปรับเปลี่ยนเทคโนโลยี และเครื่องจักร ในอุตสาหกรรม เป้าหมาย
สาระสำคัญ: ปรับเปลี่ยนเทคโนโลยี ให้มีการถ่ายทอดเทคโนโลยี ให้บริการปรึกษาแนะนำ โดยผู้เชี่ยวชาญ และแหล่งเงินกู้ ระยะยาวเงื่อนไขผ่อนปรน และพัฒนาระบบ ข้อมูลด้านเทคโนโลยี และเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชน
แผนงานที่ 3: ยกขีดความสามารถของแรงงานไปสู่แรงงานฝีมือใน อุตสาหกรรมเป้าหมาย
สาระสำคัญ: จัดตั้งกองทุน Training Fund เพื่อให้สินเชื่อและอุดหนุน
ค่าใช้จ่ายในการจัดจ้างผู้เชี่ยวชาญกำหนดมาตรฐาน
ช่างเทคนิคในแต่ละสาขาอุตสาหกรรม ศึกษามาตรการ
การคลังและภาษีอากร เพื่อส่งเสริมการยกระดับ ฝีมือแรงงาน และปรับปรุงหลักสูตร การศึกษาให้สามารถ สนองต่อความต้องการ ด้านบุคลากรของภาคอุตสาหกรรม
แผนงานที่ 4: บ่มเพาะและเสริมสร้างความเข้มแข็ง ของอุตสาหกรรมสนับสนุน ขนาดกลางและขนาดย่อม
สาระสำคัญ: จัดทำแผนแม่บท ผลักดันให้มีพระราชบัญญัติรองรับ จัดตั้งกองทุน เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรม สนับสนุนขนาดกลางและขนาดย่อม และจัดหน่วยบริการ เพื่อให้ ความช่วยเหลือด้านข้อมูล เทคโนโลยี การฝึกอบรม และการประสานแหล่งเงินทุน
แผนงานที่ 5 : ส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์ รูปแบบผลิตภัณฑ์ และ ช่องทางการจัดจำหน่าย
สาระสำคัญ: กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ให้สอดคล้องกับ สากลพัฒนาขีดความสามารถ ของห้องปฏิบัติการ ทดสอบและเครือข่ายมาตรวิทยาของประเทศ สร้าง Brand Name จัดตั้ง Trading Firm เพื่อสนับสนุนการส่งออก และจัดตั้งศูนย์กระจายสินค้า ในกลุ่มประเทศ MIMST-EC เพิ่มการวิจัย และพัฒนาผลิตภัณฑ์
แผนงานที่ 6 : สนับสนุนการกระจาย เคลื่อนย้ายหน่วยผลิต ที่ใช้แรงงานเข้มข้น และมีมลภาวะต่ำไปสู่ภูมิภาคและชนบท เพื่อสนับสนุนการกระจายงานและรายได้
สาระสำคัญ: ชักจูงธุรกิจเอกชน นำการผลิตที่เหมาะสมสู่ชนบท สนับสนุนให้เกิด การรวมกลุ่ม นำระบบสหกรณ์ มาใช้เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็ง ขององค์กรในท้องถิ่น และจัดให้มีการกู้เงิน เพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน
แผนงานที่ 7: ชักจูงการลงทุน จากต่างประเทศ ในอุตสาหกรรม ที่มีเทคโนโลยีสำหรับอนาคต
สาระสำคัญ: ปรับปรุงกฎระเบียบ และวิธีการออกใบอนุญาตทำ งานของคนต่างด้าว จัดทำข้อมูล ร่วมทุนระหว่างผู้ลง ทุนไทยกับผู้ลงทุนต่างประเทศ และเผยแพร่ทาง Internet สร้างแรงจูงใจ ให้นักลงทุนจากต่างประเทศ มาลงทุนในประเทศ เพื่อสนับสนุนให้มีการถ่ายทอด เทคโนโลยี
แผนงานที่ 8 : การจัดการอุตสาหกรรมที่มีมลภาวะสูงไปยังเขตที่ กำหนด และส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี สะอาดเพื่อลด มลภาวะ
สาระสำคัญ: ส่งเสริมให้โรงงานอุตสาหกรรม ใช้เทคโนโลยีสะอาด สนับสนุน และผลักดัน ให้มีการเคลื่อนย้าย โรงงานที่มี มลภาวะสูง โดยการประกาศ เขตอุตสาหกรรม เพื่อจัดให้มีระบบบำบัดน้ำเสีย รวมซึ่งโรงงานอุตสาหกรรม จะเป็นผู้รับภาระค่าบริการฯ เร่งรัดการประกาศใช้ มาตรฐานอุตสาหกรรม ว่าด้วยระบบการจัดการ สิ่งแวดล้อม (ISO 14000) ของอุตสาหกรรม และส่งเสริมการนำของเหลือใช้จากอุตสาหกรรม บรรจุภัณฑ์มาใช้ ให้เป็นประโยชน์ โดยการสนับสนุน ด้านการวิจัยและพัฒนา ศึกษาความเป็นไปได้ใน เชิงพาณิชย์ และถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ภูมิภาค
เนื่องจากความจำเป็น และเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหาใน วันที่ 4 สิงหาคม 2541 คณะรัฐมนตรี ได้อนุมัติเงินกู้ ปรับโครงสร้าง จำนวนเงิน 122.9 ล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อเร่งรัดดำเนินงาน ตามแผนปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรม โดยเน้น 4 แผนงานเร่งด่วน ได้แก่ แผนงานที่ 1, 3, 4, และ 5 และหลังจากการปรับ คณะรัฐมนตรีในไตรมาสที่ 4 แผนงานที่ 4 หรือแผนงาน บ่มเพาะและเสริมสร้าง ความเข้มแข็งของอุตสาหกรรม สนับสนุนขนาดกลาง และขนาดย่อม (SMEs) ได้ถูกหยิบยก เป็นประเด็นพูดคุย โดยบรรดานักวิชาการ ผู้บริหารทั้งภาครัฐ และเอกชน รวมทั้งนักการเมือง อย่างกว้างขวาง ดังนั้นในฉบับหน้า จะได้มาพูดคุย ถึงความสำคัญ คำนิยาม และการสนับสนุน แก่ SMEs ในประเทศไทยต่อไป